انواع ویزای شینگن و تفاوت هر نوع چیست؟

ویزای شینگن چیست و چرا انواع مختلفی دارد؟

منطقه شینگن در حال حاضر از ۲۹ کشور اروپایی تشکیل شده است. این منطقه شامل ۲۵ کشور عضو اتحادیه اروپا و چهار کشور غیر عضو اتحادیه اروپا یعنی ایسلند، نروژ، سوئیس و لیختن‌اشتاین است. بلغارستان و رومانی نیز از ۱ ژانویه ۲۰۲۵ به‌طور کامل به منطقه شینگن پیوستند.

کشورهای عضو شینگن برای صدور ویزاهای کوتاه‌مدت از مقررات مشترک اتحادیه اروپا پیروی می‌کنند. ویزای کوتاه‌مدت شینگن معمولاً برای اقامت حداکثر ۹۰ روز در هر دوره ۱۸۰ روزه صادر می‌شود. در مقابل، اقامت‌های بیش از ۹۰ روز در هر کشور، مشمول قوانین ملی همان کشور است و معمولاً به ویزای ملی یا مجوز اقامت نیاز دارد.

دسته‌بندی انواع ویزای شینگن

مهم‌ترین دسته‌بندی ویزاهای مرتبط با شنگن بر اساس نوع ویزا و دسته‌ای است که روی برچسب ویزا درج می‌شود.

در چارچوب فعلی قوانین اتحادیه اروپا، دسته‌های اصلی مورد استفاده B ،A و C هستند. بنابراین، برخلاف برخی منابع قدیمی، Type B در حال حاضر یکی از انواع فعال ویزای شنگن محسوب نمی‌شود.

جدول مقایسه انواع ویزای شینگن (Type A / B / C / D)

نوع ویزا	نام رایج	مدت یا محدوده اقامت	هدف اصلی	وضعیت فعلی
A	ویزای ترانزیت فرودگاهی	فقط برای عبور از منطقه ترانزیت بین‌المللی فرودگاه	عبور از فرودگاه شنگن در مسیر کشور ثالث، بدون ورود به منطقه شنگن	فعال
B	ویزای ترانزیت	—	ترانزیت زمینی قدیمی	در ساختار فعلی ویزای شنگن وجود ندارد
C	ویزای کوتاه‌مدت	حداکثر ۹۰ روز در هر دوره ۱۸۰ روزه	گردشگری، تجارت، دیدار خانواده، رویدادها و سایر سفرهای کوتاه‌مدت	فعال و رایج
D	ویزای ملی / بلندمدت	بیش از ۹۰ روز	تحصیل، کار، الحاق خانواده و سایر اقامت‌های بلندمدت	فعال، طبق قوانین ملی

نکته مهم: Type B را نباید به‌عنوان یک گزینه فعال برای درخواست ویزای شنگن معرفی کرد. در چارچوب فعلی Visa Code، ویزاهای اصلی در این دسته‌بندی A و C برای مقاصد کوتاه‌مدت و ترانزیتی و D برای اقامت‌های بلندمدت هستند. برای ترانزیت از خاک یک کشور شنگن که مستلزم ورود به قلمرو آن کشور است، بسته به شرایط سفر، موضوع در چارچوب ویزای کوتاه‌مدت Type C بررسی می‌شود.

ویزای شینگن نوع A چیست؟

ویزای نوع A یا ویزای ترانزیت فرودگاهی (Airport Transit Visa / ATV) یکی از انواع ویزای شینگن است که برای مسافرانی صادر می‌شود که قصد دارند از فرودگاهی در منطقه شینگن عبور کنند، بدون اینکه وارد قلمرو کشورهای این منطقه شوند. دارنده این ویزا باید در محدوده ترانزیت بین‌المللی فرودگاه باقی بماند.

این ویزا با ویزای کوتاه‌مدت نوع C تفاوت مهمی دارد؛ زیرا ویزای نوع A به‌تنهایی اجازه ورود به قلمرو شینگن را نمی‌دهد.

شرایط ویزای نوع A

• برای عبور از منطقه ترانزیت بین‌المللی فرودگاه صادر می‌شود.
• به‌خودی‌خود اجازه ورود به قلمرو شنگن را نمی‌دهد.
• معمولاً زمانی مطرح است که مسافر در مسیر یک کشور ثالث، در فرودگاه یکی از کشورهای شینگن توقف یا تعویض پرواز دارد.
• اگر برنامه سفر مستلزم عبور از کنترل مرزی و ورود به قلمرو شینگن باشد، ممکن است به ویزای Type C نیاز داشته باشید.

چه کسانی به ویزای نوع A نیاز دارند؟

همه مسافران به ویزای ترانزیت فرودگاهی نیاز ندارند. طبق مقررات اتحادیه اروپا، اتباع کشورهای مشخصی برای عبور از منطقه ترانزیت بین‌المللی فرودگاه‌های کشورهای عضو، مشمول این الزام هستند. ایران نیز در این فهرست قرار دارد.

فهرست مشترک اتحادیه اروپا شامل افغانستان، بنگلادش، جمهوری دموکراتیک کنگو، اریتره، اتیوپی، غنا، ایران، عراق، نیجریه، پاکستان، سومالی و سریلانکا است.

با این حال، صرف قرار داشتن در این فهرست به این معنا نیست که در همه شرایط حتماً باید Type A دریافت کنید. مقررات، برای برخی گروه‌ها معافیت‌هایی در نظر گرفته است. برای مثال، برخی دارندگان ویزا یا مجوز اقامت معتبر کشورهای مشخص، اعضای خانواده شهروندان اتحادیه اروپا و برخی گروه‌های دیگر ممکن است از الزام ویزای ترانزیت فرودگاهی معاف باشند.

بنابراین، پیش از سفر باید مسیر دقیق پرواز، فرودگاه ترانزیت، ملیت و نوع ویزا یا مجوز اقامت خود را بررسی کنید و در صورت تردید از مرجع رسمی کشور مربوطه استعلام بگیرید.

ویزای شینگن تایپ B چیست؟

ویزای شینگن نوع B یا Type B یکی از دسته‌بندی‌های قدیمی ویزای ترانزیت در نظام ویزای شینگن بود که برای مسافرانی در نظر گرفته می‌شد که قصد عبور از قلمرو کشورهای عضو شینگن را در مسیر رسیدن به مقصد نهایی خود داشتند.

این ویزا با ویزای نوع A تفاوت داشت؛ زیرا نوع A برای ترانزیت در محدوده بین‌المللی فرودگاه استفاده می‌شود، درحالی‌که نوع B به عبور زمینی از قلمرو کشورهای شینگن مربوط بود.

وضعیت فعلی ویزای نوع B

امروزه Type B دیگر به‌عنوان یک دسته مستقل و فعال در نظام ویزای شینگن شناخته نمی‌شود. به همین دلیل، هنگام بررسی انواع ویزای شینگن باید به تفاوت میان دسته‌بندی‌های قدیمی و مقررات فعلی توجه کرد. در نظام فعلی، ویزای نوع A برای ترانزیت فرودگاهی و ویزای نوع C برای اقامت کوتاه‌مدت و سفرهایی مانند گردشگری، دیدار خانوادگی یا سفرهای کاری استفاده می‌شود.

در گذشته، ویزای نوع B برای عبور از قلمرو کشورهای شینگن صادر می‌شد و اعتبار آن می‌توانست با توجه به شرایط سفر، حداکثر پنج روز باشد. با تغییر مقررات ویزای شینگن، این دسته‌بندی کنار گذاشته شد و عبورهایی که مستلزم ورود به قلمرو کشورهای شینگن هستند، باید بر اساس مقررات فعلی ویزای کوتاه‌مدت بررسی شوند.

بنابراین، اگر در منابع قدیمی با اطلاعاتی درباره صدور ویزای Type B یا اعتبار پنج‌روزه آن مواجه شدید، نباید این اطلاعات را به‌عنوان شرایط فعلی درخواست ویزای شینگن در نظر بگیرید.

نکته مهم این است که نوع ویزای موردنیاز برای سفر ترانزیتی فقط به عنوان آن بستگی ندارد. مسیر سفر، کشور مبدأ و مقصد، نیاز به عبور از کنترل مرزی و شرایط فردی مسافر در تعیین الزامات ویزا نقش دارند.

ویزای شینگن نوع C چیست؟

ویزای شنگن نوع C ویزای کوتاه‌مدت است و یکی از رایج‌ترین انواع ویزا برای سفر به کشورهای شینگن محسوب می‌شود.

این ویزا برای اقامت‌های کوتاه‌مدت صادر می‌شود و اصل کلی آن این است که دارنده آن نمی‌تواند بیش از ۹۰ روز در هر دوره ۱۸۰ روزه در منطقه شنگن اقامت داشته باشد. البته مدت اقامت مجاز واقعی شما همان مدتی است که روی برچسب ویزا درج شده و ممکن است کمتر از ۹۰ روز باشد.

کاربردهای ویزای نوع C

• سفر توریستی و گردشگری
• سفر تجاری و شرکت در جلسات یا فعالیت‌های کاری کوتاه‌مدت
• دیدار خانواده و دوستان
• شرکت در کنفرانس، نمایشگاه یا رویدادهای کوتاه‌مدت
• برخی سفرهای درمانی کوتاه‌مدت
• ترانزیت از قلمرو کشورهای شنگن، در شرایطی که طبق مقررات به ویزای کوتاه‌مدت نیاز باشد

هدف سفر باید با اطلاعات فرم درخواست، مدارک و برنامه واقعی سفر شما هماهنگ باشد.

قانون 90 روز در 180 روز

قانون ۹۰/۱۸۰ به این معناست که در هر روز از اقامت، باید به ۱۸۰ روز قبل نگاه کنید و مجموع روزهایی را که در منطقه شینگن حضور داشته‌اید محاسبه کنید. این مجموع نباید از ۹۰ روز بیشتر شود.

این محاسبه به‌ صورت یک بازه ثابت شش‌ماهه انجام نمی‌شود، بلکه متحرک (rolling) است.

مثال: اگر در دوره ۱۸۰ روزه مربوط به یک روز مشخص، ۳۰ روز در شنگن اقامت داشته باشید، در همان بازه متحرک نمی‌توانید مجموع اقامت خود را از ۹۰ روز بیشتر کنید.

برای محاسبه دقیق، کمیسیون اروپا ابزار رسمی Short-stay Calculator را نیز ارائه کرده است.

هشدار: عبور از مدت اقامت مجاز می‌تواند پیامدهای مهاجرتی و مرزی داشته باشد. بنابراین، صرف داشتن ویزای معتبر به معنای اجازه اقامت بیشتر از تعداد روزهای مجاز درج‌شده روی ویزا نیست.

زیرمجموعه‌های ویزای نوع C

Type C را می‌توان از نظر تعداد ورود نیز دسته‌بندی کرد:

نوع ورود	علامت روی برچسب	توضیح
یک‌بار ورود (Single)	عدد ۱	یک بار ورود به منطقه مجاز ویزا؛ پس از خروج، امکان استفاده مجدد از همان ویزا وجود ندارد
دوبار ورود (Double)	عدد ۲	امکان دو بار ورود در طول اعتبار ویزا
چندبار ورود (Multiple)	MULT	امکان ورود و خروج چندباره در طول اعتبار ویزا، مشروط به رعایت مدت اقامت مجاز

ویزای LTV (اعتبار ارضی محدود)

ویزای LTV یا Limited Territorial Validity نوعی ویزای کوتاه‌مدت با اعتبار ارضی محدود است که برخلاف ویزای یکنواخت شنگن، برای همه کشورهای شنگن معتبر نیست و فقط در قلمرو کشور یا کشورهای مشخص‌شده روی ویزا قابل استفاده است.

صدور چنین ویزایی حالت استثنایی دارد و می‌تواند در شرایط خاص، از جمله دلایل بشردوستانه، منافع ملی یا تعهدات بین‌المللی مطرح شود. بنابراین، نباید آن را یک گزینه معمول برای متقاضیان سفر توریستی در نظر گرفت.

ویزای شینگن تایپ D چیست؟

ویزای نوع D یا ویزای ملی (National Visa) برای اقامت‌های بیش از ۹۰ روز در یک کشور صادر می‌شود.

برخلاف ویزای کوتاه‌مدت شینگن، شرایط صدور Type D عمدتاً بر اساس قوانین ملی کشور مقصد تعیین می‌شود. بنابراین، شرایط تحصیل، کار، الحاق خانواده یا سایر اهداف اقامت بلندمدت در همه کشورهای شنگن یکسان نیست.

Type D از نظر حقوقی با ویزای کوتاه‌مدت شینگن تفاوت دارد، هرچند دارنده برخی ویزاهای بلندمدت ملی می‌تواند مطابق مقررات، برای سفرهای کوتاه‌مدت به سایر کشورهای شنگن نیز شرایط مشخصی داشته باشد.

کاربردهای ویزای نوع D

بسته به قوانین کشور مقصد، ویزای ملی بلندمدت می‌تواند برای مواردی مانند موارد زیر صادر شود:

• تحصیل بلندمدت
• کار و اشتغال
• الحاق به خانواده
• پژوهش یا برخی فعالیت‌های حرفه‌ای
• سایر اهداف اقامت بلندمدت که قانون کشور مقصد پیش‌بینی کرده است

مواردی مانند سرمایه‌گذاری یا بازنشستگی نیز در برخی کشورها ممکن است مسیر اقامتی خاص خود را داشته باشند و لزوماً در همه کشورها با یک نوع ویزای D یا شرایط مشابه انجام نمی‌شوند.

تفاوت ویزای نوع D با نوع C

ویژگی	ویزای نوع C	ویزای نوع D
مدت اقامت	حداکثر ۹۰ روز در هر دوره ۱۸۰ روزه	برای اقامت بیش از ۹۰ روز
مرجع قانونی	قوانین مشترک ویزای کوتاه‌مدت اتحادیه اروپا	عمدتاً قوانین ملی کشور مقصد
هدف معمول	سفر کوتاه‌مدت، گردشگری، تجارت، دیدار	تحصیل، کار، خانواده و سایر اقامت‌های بلندمدت
اعتبار سرزمینی	معمولاً در سراسر منطقه شینگن، طبق شرایط ویزا	عمدتاً مربوط به کشور صادرکننده، با امکان سفر کوتاه‌مدت در سایر کشورهای شینگن طبق مقررات
هزینه	هزینه استاندارد کوتاه‌مدت طبق مقررات	بسته به کشور و نوع ویزای ملی متفاوت است

نکات مهم درباره ویزای نوع D

• هزینه و شرایط ویزای نوع D بین کشورهای مختلف یکسان نیست.
• در برخی کشورها پس از ورود با ویزای D باید برای مجوز اقامت اقدام کنید و در برخی مسیرها، ویزای ملی بخشی از فرآیند اقامت است.
• داشتن Type D به‌خودی‌خود به معنای دریافت اقامت دائم نیست. مسیر اقامت دائم یا تابعیت، در صورت وجود، طبق قوانین ملی کشور مقصد تعیین می‌شود.
• برای سفر کوتاه‌مدت به سایر کشورهای شنگن، معمولاً محدودیت ۹۰ روز در هر دوره ۱۸۰ روزه اعمال می‌شود؛ اما اقامت اصلی دارنده ویزای بلندمدت در کشور صادرکننده تابع شرایط همان ویزا و قوانین ملی است.

تفاوت ویزای سینگل و مولتی شینگن

یکی از رایج‌ترین ابهام‌ها، تفاوت بین نوع ویزا و تعداد ورود است. سینگل، دبل و مولتی در واقع به تعداد ورودهای مجاز مربوط هستند و نباید آن‌ها را نوع جداگانه‌ای از ویزای شنگن بدانیم.

این ویژگی بیشتر در ارتباط با ویزای کوتاه‌مدت Type C دیده می‌شود.

ویزای سینگل (یک‌ بار ورود)

• فقط یک بار اجازه ورود به منطقه‌ای را دارید که ویزا برای آن معتبر است.
• پس از خروج از منطقه شنگن، نمی‌توانید با همان ویزای Single دوباره وارد شوید؛ حتی اگر تاریخ اعتبار ویزا هنوز تمام نشده باشد.
• برای سفرهایی که فقط یک بار ورود و خروج دارند، می‌تواند مناسب باشد.

ویزای مولتی (چند بار ورود)

• امکان ورود و خروج چندباره در طول اعتبار ویزا را فراهم می‌کند.
• هر ورود باید مطابق شرایط ویزا و مقررات ورود انجام شود.
• قانون ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز همچنان برقرار است.
• اعتبار ویزای مولتی می‌تواند متفاوت باشد و در برخی شرایط تا پنج سال برسد.
• صدور ویزای چندبار ورود به سابقه و شرایط متقاضی و ارزیابی کنسولگری بستگی دارد.

طبق قواعد Visa Code، برای برخی متقاضیان، در صورت داشتن سابقه ویزاهای قبلی و استفاده قانونی از آن‌ها، امکان صدور ویزای چندبار ورود با اعتبار یک، دو یا پنج سال وجود دارد. با این حال، این موضوع به معنای تضمین دریافت ویزای پنج‌ساله برای هر متقاضی نیست.

نکته مهم: ویزای مولتی یک «نوع جدا» از ویزای شینگن نیست؛ بلکه تعداد ورودهای مجاز را مشخص می‌کند. همچنین، داشتن ویزای مولتی به معنای اقامت نامحدود در منطقه شینگن نیست.

انواع ویزای شینگن بر اساس هدف سفر

علاوه بر نوع ویزا، هدف سفر نیز در درخواست ویزا اهمیت دارد. هدف اعلام‌شده باید با برنامه واقعی سفر متقاضی مطابقت داشته باشد.

برای سفر توریستی، دیدار خانواده یا دوستان و بسیاری از سفرهای تجاری، فرهنگی و ورزشی کوتاه‌مدت معمولاً از ویزای کوتاه‌مدت نوع C استفاده می‌شود.

تحصیل کوتاه‌مدت نیز در صورت قرار گرفتن دوره در محدوده اقامت کوتاه‌مدت، می‌تواند با ویزای نوع C انجام شود. اما تحصیل یا اشتغال با اقامت بیش از ۹۰ روز معمولاً در چارچوب ویزای ملی نوع D یا مجوز اقامت کشور مقصد قرار می‌گیرد.

برای درمان کوتاه‌مدت نیز معمولاً ویزای نوع C مورد استفاده قرار می‌گیرد، مشروط بر اینکه شرایط سفر با مقررات اقامت کوتاه‌مدت مطابقت داشته باشد.

در نتیجه، هدف سفر به تنهایی یک «نوع ویزا» محسوب نمی‌شود؛ بلکه مشخص می‌کند متقاضی برای چه منظوری وارد منطقه شینگن می‌شود و کدام چارچوب ویزایی برای سفر او قابل بررسی است.

نکته: هدف سفر باید با اطلاعات ارائه‌شده در درخواست و برنامه واقعی سفر هماهنگ باشد. همچنین شرایط مربوط به اقامت‌های بیش از ۹۰ روز، بر اساس قوانین کشور مقصد تعیین می‌شود.

فلوچارت انتخاب نوع ویزای شینگن

برای تشخیص مسیر کلی ویزا، ابتدا باید مدت و شرایط سفر خود را مشخص کنید:

سؤال ۱: آیا فقط در فرودگاه ترانزیت می‌کنید و وارد محدوده شینگن نمی‌شوید؟

بله: اگر طبق ملیت و شرایط سفر به ویزای ترانزیت فرودگاهی نیاز داشته باشید، ویزای نوع A مطرح است.

خیر: به سؤال بعد بروید.

سؤال ۲: آیا سفر شما در چارچوب اقامت کوتاه‌مدت تا ۹۰ روز در هر دوره ۱۸۰ روزه قرار می‌گیرد؟

بله: معمولاً ویزای نوع C و متناسب با هدف سفر مطرح است.

خیر: به سؤال بعد بروید.

سؤال ۳: آیا قصد دارید بیش از ۹۰ روز در کشور مقصد اقامت داشته باشید؟

بله: باید شرایط ویزای ملی نوع D یا مجوز اقامت کشور مقصد را بررسی کنید.

خیر: نوع ویزا باید بر اساس شرایط و هدف واقعی سفر تعیین شود.

تعداد دفعات ورود

پس از مشخص شدن نوع ویزا، تعداد دفعات ورود نیز اهمیت دارد:

سینگل: یک بار ورود

دابل: دو بار ورود

مولتی: چندین بار ورود، در صورت صدور ویزای چندبار ورود

نکته: این فلوچارت یک راهنمای کلی است. نوع دقیق ویزا به عواملی مانند مسیر سفر، ملیت، مدت اقامت و کشور مقصد بستگی دارد.

هزینه ویزای شینگن بر اساس نوع ویزا

هزینه ویزا ممکن است در طول زمان تغییر کند. بر اساس تعرفه رسمی اتحادیه اروپا، از ۱۱ ژوئن ۲۰۲۴ هزینه درخواست ویزای کوتاه‌مدت شنگن از ۸۰ به ۹۰ یورو برای بزرگسالان افزایش یافت.

دسته متقاضی	هزینه ویزای شنگن
بزرگسالان و متقاضیان ۱۲ سال به بالا	۹۰ یورو
کودکان ۶ تا کمتر از ۱۲ سال	۴۵ یورو
کودکان زیر ۶ سال	رایگان

این مبالغ مربوط به هزینه استاندارد ویزای کوتاه‌مدت و ترانزیت فرودگاهی است و برخی توافق‌های تسهیل صدور ویزا یا شرایط خاص ممکن است قواعد متفاوتی داشته باشند.

نکته مهم: هزینه ویزای نوع D طبق قوانین کشور صادرکننده تعیین می‌شود و مبلغ ثابتی برای همه کشورهای شنگن ندارد. علاوه بر هزینه ویزا، ممکن است هزینه خدمات مرکز درخواست ویزا نیز دریافت شود. مبلغ و روش پرداخت این هزینه‌ها را باید از سفارت، کنسولگری یا مرکز رسمی درخواست ویزای مربوطه بررسی کنید.

سؤال‌های متداول 

سخن پایانی 

برای انتخاب نوع ویزای شینگن، ابتدا باید هدف سفر، مدت اقامت و تعداد دفعات ورود خود را مشخص کنید تا مسیر مناسب درخواست برایتان روشن باشد. اگر برای انتخاب نوع ویزا، بررسی شرایط یا آماده‌سازی درخواست شینگن نیاز به راهنمایی دارید، اور ویزا می‌تواند در این مسیر همراه شما باشد.